Treinen door de Rocky Mountains: Van Jasper naar Kyle

Redactie Lonely Planet
Treinen door de Rocky Mountains: Van Jasper naar Kyle

Voordat de lange spoorlijn de oost- en westkust verbond, was Canada grotendeels een onbewoonde wildernis. Schrijver Tim Moore stapt aan boord van de Rocky Mountaineer om te ontdekken hoe deze rails het indrukwekkende binnenland van Canada ontsloot.

In het eerste deel van deze serie begon de reis in Vancouver en word je voorgesteld aan de Rocky Mountaineer. Een imposante en luxe trein die rijdt over de transcontinentale spoorweg, een van de grootste prestaties van de industriële revolutie. Tijdens het tweede deel van de driedelige serie over deze epische treinreis door Canada lees je over de aanleg van de oude rails terwijl de trein op weg is naar Banff, en in het derde en laatste deel hebben we de Rocky Mountaineer verlaten en leggen we de laatste kilometers af naar de eindbestemming.

Oude posters | Foto: Pete Seaward / Lonely Planet

JASPER - SASKATOON

The Canadian, met overnachting, 885 kilometer oostwaarts

Het station van Jasper ziet eruit als een gezellig rijtje huizen in een buitenwijk, een vreemd contrast met de achtergrond van enorme, kale bergen. De elegante oude trein die op het perron staat te wachten wekt nostalgie op. Deze honderden meters gestroomlijnd, roestvrijstaal mag ik de komende nacht en de 885 kilometer naar Saskatoon mijn thuis noemen. The Canadian rijdt driemaal per week en verzorgt al sinds 1955 reizen met overnachtingen aan boord tussen Vancouver en Toronto.

Elk treinstel wordt bediend door een steward, en de mijne is Graham Gunhouse. ‘Deze treinen gaan erg lang mee,’ zegt hij, terwijl hij me naar mijn slaapplek brengt. ‘Ik werk al 28 jaar op deze trein en hij ziet er nog net zo goed uit als toen ik begon.’ Een diepe liefde voor treinen lijkt een verplichting voor treinpersoneel in Canada. Zo ook bij Graham. ‘Ik reis al mijn vakanties met de trein. Ik word er gewoon nooit zat van. Ze brengen het kind in me naar boven.’ Dat effect heeft de trein ook op mij, en het duurt niet lang of ik ben met alle kastjes en lades in mijn slaapcoupé aan het spelen.

Bord bij het treinstation van Jasper | Foto: JoeBreuer / iStock

Avontuurlijke omgeving

Nadat we Jasper hebben verlaten passeren we al snel rammelend en wiegend de uithoeken van de Rockies. De afstanden tussen stops zijn aanzienlijk en daarom stopt de trein op verzoek bijna overal. In het merengebied ten oosten van Winnipeg is het vrij normaal dat een avonturier de bagagetrein af springt en met een kano de wildernis in verdwijnt.

Gedurende de reis wordt het uitzicht steeds meer bepaald door golvende bossen en landbouwgrond. De zonsondergang geeft de steeds platter wordende prairies een herfstige tint. Ik bekijk dit alles vanuit de grote observatiewagon, een bouwwerk van glad acrylglas en glimmend metaal, alsof het van oude Cadillacs is gemaakt. Een vrouw bespreekt de tocht die voor ons ligt met haar reisgezel: ‘Vijf dagen lang Canada voorbij zien trekken,’ zegt ze. ‘Dat is de enige manier om ons gigantische land echt te begrijpen.’

Het geluid van de trein werkt verrassend slaapverwekkend en in mijn kleine coupé val ik heerlijk rustig in slaap. Ergens buiten gaat Alberta over in Saskatchewan en de onmetelijke prairie in nog meer prairie. De volgende morgen word ik wakker bij een mistige zonsopkomst. Ik realiseer me dat ik bij het uitstappen in Saskatoon, na 17 uur treinreizen, ongeveer 8 centimeter heb afgelegd op de grote kaart van het Canadese spoornetwerk die in de gang hangt.

De skyline van Saskatoon | Foto: Dougall_Photography / iStock

SASKATOON - KYLE

Een huurauto, 200 kilometer de prairies in

Ik merk het hypnotiserende effect van de eindeloze prairies vrij snel wanneer ik Saskatoon uit rijd in een huurauto. Het is een tweedimensionale, vale wereld waarin rechte lijnen overheersen; een abstracte landbouwvlakte ingedeeld in grote rechthoeken. We bevinden ons diep in het maagdelijke tarweland, door de CPR bij de immigranten aangeprezen als “The last best west”.

In 1914 had de spoorweg zo’n drie miljoen buitenlanders naar deze lege prairies gelokt, uit onder andere Engeland, Ierland, Scandinavië en Oost-Europa. Deze lege grasvlaktes waren getransformeerd in de korenschuur van Canada, een nimmer aflatende hoeveelheid boerderijen en ranches die het onverschrokken pionierskarakter van het nieuwe land zouden gaan belichamen.

De spoorwegen gaven Amerikaanse veehouders die het moeilijk hadden toegang tot enorme stukken goedkope en onbewerkte grond, en tot het middel om hun kuddes ernaartoe en ervandaan te vervoeren, naar verre markten als Engeland. In 1906 was het zuiden van Saskatchewan bijna helemaal ingelijfd door de enorme vee-ranches die er nog steeds de dienst uitmaken.

Een fantastisch mooi houtsnijwerk | Foto: Pete Seaward / Lonely Planet

Heldere instructies

Op deze loodrechte wegen zonder herkenningspunten is het niet makkelijk om de ranch te vinden waar ik naartoe wil. Als ik stop in Kyle, vertelt een benzinestation medewerker me dat ik bij de bocht rechtsaf moet slaan. Welke bocht? ‘De enige bocht. Die is 13 kilometer verderop.’ Na die 13 kilometer en nog eens 24 kilometer rijden over een stoffig weggetje, doemt de houten kookschuur van La Reata Ranch op in de hitte. Op een verschroeiende dag als deze ziet het zuiden van Saskatchewan eruit als eersteklas cowboygebied, minus de cactussen.

La Reata werd in hetzelfde jaar als de oplevering van de CPR gebouwd door Harry White, een Amerikaan met een Schotse achtergrond. Vandaag de dag worden de paarden, koeien en de indrukwekkende landoppervlakte beheerd door een andere ondernemende nieuwkomer, een Duitser genaamd George Gaber, die in 1996 hierheen verhuisde om zijn langgekoesterde cowboydroom uit te laten komen. ‘Het is simpel,’ zegt hij met een stralende grijns. ‘Ik ben hier gewoon voor in de wieg gelegd.’

Voor La Reata spelen de spoorwegen vandaag de dag niet zo’n grote rol meer. Maar George weet heel goed dat de oorsprong van La Reata ligt in de spoorbanen die ten noorden en ten zuiden van de ranch door de weidse prairies lopen. ‘Ik denk dat als de spoorweg er toen niet was geweest, ik hier nu niet zou zijn.’

George Gaber, de eigenaar van La Reata Ranch, leert belangstellenden en stadsmensen hoe het is om als cowboy te leven. links De inrichting van de ranch herinnert aan de goede oude tijd | Foto: Pete Seaward / Lonely Planet

Ik kijk naar de Nederlandse en Duitse vakantiecowboys die langzaam op huis aan wandelen na een dag op het land en ben eens te meer onder de indruk van de alomvattende erfenis van de CPR. Het is misschien ver weg en uit het oog, maar het grootste wonder van het spoorwegtijdperk is zeker niet uit het hart.

De volgende dag is het heerlijk om weer aan boord te zijn en de harmonie van de prairies, meren en bossen in me op te nemen. Nog drie dagen en de helft van een gigantisch land te gaan. Elke spoorweg op aarde is een triomf van menselijk vernuft en doorzettingsvermogen, maar geen enkele kan in schaal en belang tippen aan de vele kilometers hout en ijzer die Canada’s verre kusten met elkaar verbinden.

Ontdekken wat er aan dit deel van de reis vooraf ging? Lees dan ook het eerste en tweede deel van deze serie:

1)Treinen door de Rocky Mountains in Canada

2) Treinen door de Rocky Mountains: Op weg naar Banff

Openingsbeeld: Pete Seaward / Lonely Planet


Volg Lonely Planet op Instagram