Torenhoge rotsen en spookverhalen in Malawi

Redactie Lonely Planet
Torenhoge rotsen en spookverhalen in Malawi

Een enorm vulkanisch gesteente dat oprijst uit de vlakten: het Mulanjemassief in Malawi. Rondom dit Afrikaanse gebergte dwalen mysterieuze verhalen over mensen die verdwijnen. Op onderzoek naar de legendes van de berg.

De regen klettert op de vlakten van Chiradzulu. Dagenlang valt er water uit de hemel en dikke druppels vallen op de paarse bloesems van de Jacarandabomen en slaan op het stof dat de lucht bruin heeft gekleurd tijdens de lange, droge zomer. In de velden werken de theeplukkers gewoon door. Ze schuilen onder plastic zakken en gooien de smaragdgroene bladeren van de planten in mandjes die ze op hun rug dragen. Ze heffen het hoofd hemelwaarts en kijken naar de zware bewolking. Het gesprek gaat alleen over het weer – over dat het regent in het droogseizoen, terwijl het eigenlijk nooit regent in het droogseizoen.

En dan ontwaakt op een morgen Malawi bij een blauwe hemel. De lucht is helder en het landschap schoon en fris nu het zo onverwachts is overspoeld. De oranje paden tussen de theeplantages worden nu drukke snelwegen. Jongens stuiteren voorbij op veel te grote, rammelende fietsen met meerijdende jongere broertjes en zusjes. Vrouwen slingeren over het pad met brandhout en bananen op hun hoofd. Voor het eerst sinds de regenval is boven hen nu een verticale rotsmassa zichtbaar. Een ruige granieten muur rijst stijl omhoog; ravijnen liggen verscholen in donkere schaduwen en talloze pieken verdwijnen in het niet achter de nevelen.

Een groep mannetjesolifanten zoekt verkoeling in de rivier de Shire in Nationaal Park Liwonde | Foto: Jonathan Gregson / Lonely Planet

Het Mulanjemassief strekt zich 29 kilometer uit van het oosten naar het westen en 24 kilometer van het noorden naar het zuiden. Het is een enorme stuk vulkanisch gesteente dat oprijst uit de vlakten in de Shire (“Shi-ray”) Hooglanden in het zuiden van het land. De legende van dit massief is wijdverbreid en strekt nog verder dan de vlakten waar de rots boven uittorent: in heel Malawi en in het aangrenzende Mozambique staat het gebied bekend als “de plek waar mensen verdwijnen”. Mulanje wordt al lange tijd geassocieerd met mysterie en dreiging; mensen zouden zomaar verdwijnen zonder een spoor achter te laten en volgens de lokale bevolking zijn hun geesten dan voor altijd gedoemd om over de berg rond te dolen en andere bezoekers de dood in te jagen.

In de opzichtershut die zich op 2000 meter hoogte op het Minunu-plateau van Mulanje bevindt, zit Moses Mwale bij het vuur, terwijl hij in een pot met pap roert. ‘De meeste mensen denken dat als je vermist raakt, je iets hebt gedaan wat de geesten niet heeft behaagd,’ zegt hij. Hij kijkt omhoog door het raam, terwijl de wind huilt en gitzwarte wolken door de vallei rollen. Moses, een ex-militair, begeleidt al 11 jaar lang mensen naar de met korstmos bedekte pieken van het massief. Uitgeputte mensen krijgt hij vaak weer op de been met zijn kalme en praktische raad. ‘Men heeft veel eerbied voor de berg. Mensen komen hier en voeren rituelen uit. Zo kunnen ze vragen om regen. Ze zeggen dat de rivieren hier mensen genezen van ziekten en als je bananen vindt op de weg naar beneden, moet je dat aan niemand vertellen, anders zul je verdwijnen.’ Hij lacht. ‘Sommige dingen geloof ik. Niet alles. Voor alles dat niet te verklaren valt, kun je immers zegger dat de geesten erachter zitten.’

Terwijl de nacht valt en de zwartgeblakerde stammen van de over de Mulanje verspreide cederbomen onheilspellende vormen aannemen in de schemering, is het makkelijker wel in de geesten te geloven dan niet. Het Chewa-volk uit Malawi geloven dat op één zo’n berg – de mystieke Kaphirintiwa – het leven begon, vertelt Moses, terwijl hij dekens uitrijkt in de plotselinge kou. De mens en dieren uit de hele wereld daalden tijdens een onweersbui af naar de piek. Hier leefden ze in overvloedige harmonie, en hadden ze nooit gebrek aan regen. De mens ontdekte vuur en zette het struikgewas in lichterlaaie waarna hij werd verbannen naar de droge vlakten en moest jagen om te overleven. Vanaf die dag had de mens alleen nog maar toegang tot God via de geesten van de doden.

Dit is deel 1 uit een driedelige serie over Malawi. Meer lezen over Malawi? Na 20 jaar afwezigheid zijn er nu weer jachtluipaarden!

Openingsbeeld: Jonathan Gregson / Lonely Planet


Volg Lonely Planet op Instagram