De verhalen van Magisch IJsland

Redactie Lonely Planet
De verhalen van Magisch IJsland

De ruige westkust van IJsland kent een lange traditie van verhalenvertellers, met legendes over bovenmenselijke Vikingen en bemoeizieke geesten. We ontmoeten de mensen die deze traditie levend houden en het landschap dat als inspiratie dient.

Op weg door Bjarnarhöfn begint het flink naar ammonia te ruiken. Voorop gaat Hildibrandur Bjarnason. Hij is de laatste beheerder van een boerderij die al meer dan 1100 jaar op dit stukje land staat; machine-onderdelen liggen half bedolven onder de sneeuw op de velden die aflopen naar een baai vol eilanden. 900 jaar geleden kwamen kooplui uit Noordwest-Engeland hier aan land om vis, vlees en visolie te kopen. Vandaag de dag komen er nog steeds mensen, maar ze komen slechts voor één product: hákarl. Het beruchte IJslandse gerecht met gefermenteerde haai.

Hildibrandur Njarnason met enkele van de erfstukken in zijn museum | Foto: Jonathan Gregson / Lonely Planet 

De bruine stukken vlees hebben de afgelopen vier maanden in een tinnen loods aan het plafond gehangen, blootgesteld aan de elementen. Hildibrandur, met zijn rode wangen en doorwaaide witte haar, snijdt een reepje af met een zakmes en dan mogen we proeven: het smaakt niet verkeerd, een beetje als behoorlijk rijpe blauwe kaas. Om ons de andere kostbaarheden van Bjarnarhöfn te laten zien voert hij ons het museum in, dat hij en zijn zoon Guðjón ingericht hebben in een van de bijgebouwen. Het staat tjokvol artefacten uit hun familie, die door de generaties heen zijn verzameld: opgezette zeekoeten; een houten vissersboot; breimachines; schoenen van vissenhuid; aardappelpannen; tuigjes, touwen en gereedschap. ‘We waren niet van plan om het toerisme in te gaan,’ zegt Guðjón, ‘maar mensen kwamen een kijkje nemen en toen ontstond er een sneeuwbaleffect.’

De waardevolste bezitting van de familie wordt hier echter niet tentoongesteld. Hildibrandurs ogen beginnen te glinsteren van enthousiasme als het gesprek komt op de bewoners van de boerderij. ‘Er staan hier zes mensen geregistreerd,’ zegt hij, ‘maar er wonen er hier veel meer. Ik voel ze om me heen en veel mensen hebben ze gezien.’

De lavavelden rond Bjarnarhöfn | Foto: Jonathan Gregson / Lonely Planet 

Hij staat bij het raam en kijkt uit over de baai. Met zijn handen diep in de zakken van zijn slobberige broek met bretels vertelt hij over een familielid dat lang geleden midden in de nacht wakker werd met een huldu man naast haar bed. Hij vroeg haar hulp bij de bevalling van zijn vrouw. Ze ging met hem mee en de baby werd gezond geboren. Ze waren arm en hadden alleen een kandelaar om haar te bedanken. ‘Toen ze wakker werd,’ vertelt Hildibrandur, ‘had ze bloed aan haar handen, modder aan haar voeten en stond er een kandelaar op tafel.’ Hij haalt zijn telefoon tevoorschijn en laat me een foto zien van een koperen kandelaar. ‘Hij is nog steeds in de familie. Hij staat altijd netjes gepoetst midden op de tafel en hij brengt geluk.’

Guðjón glimlacht licht sceptisch. Hij heeft het verhaal al talloze keren gehoord en legt zich erbij neer dat de oude verhalen hier blijven hangen, op een afgelegen boerderij in een afgelegen uithoek van een afgelegen eiland. ‘Er gebeurt veel op de boerderij dat we niet kunnen uitleggen,’ gaat Hildibrandur verder terwijl hij bezig is de dieren te voeren. ‘Als we de schapen volgen, waarom draait er een zich dan plotseling zonder reden om, bijvoorbeeld? Dat is het huldufólk.’ Met die woorden stapt hij naar buiten. Wij kijken toe hoe hij door de sneeuw schuifelt, op weg naar de eenden en kippen. Misschien zijn we niet de enigen die toekijken.

Dit verhaal komt uit het novembernummer van Lonely Planet. Bestel hem hier!

Openingsbeeld: Jonathan Gregson / Lonely Planet


Volg Lonely Planet op Instagram